‘De uitdagingen zijn groot, maar dit kan gaan werken’
In hoeverre kan de begeleidingsmethode Triple-C aansluiten bij cliënten met NAH++? Dat onderzocht Frank Willem Hogervorst in een verkennend onderzoek. ‘Deze mensen hebben geen keuze, dus het is aan ons, professionals, om uit te vinden wat de best passende zorg is voor deze groep.’
Hoe ben jij betrokken geraakt bij dit onderzoek?
‘Tien jaar geleden heb ik zelf hersenletsel opgelopen na een motorongeluk. Sinds vijf jaar ben ik weer aan de slag, als professional in de wereld van hersenletsel, onder andere als casemanager hersenletsel. Hierdoor kwam ik in aanraking met de doelgroep NAH++ en in contact met Kitty Jurrius (Coördinator Kenniscentrum NAH+, red.). Samen hebben wij dit onderzoek vervolgens uitgevoerd vanuit het Kenniscentrum NAH+.’
Hoe kan je cliënten met NAH++ het beste omschrijven?
‘Deze mensen hebben veelal te maken met hechtingsproblematiek. Daar bovenop is hersenletsel in hun leven gekomen, in combinatie met ernstige psychische problematiek. Vaak is er ook sprake van verslaving. Door het gedrag dat daaruit voortvloeit vormen ze een gevaar voor zichzelf en hun omgeving. Daarom hebben deze cliënten permanent zorg, behandeling en een beveiligde omgeving nodig. Het is een kleine groep en vormt echt de buitencategorie binnen de doelgroep NAH+. ‘
Wat hebben jullie precies onderzocht?
‘We hebben vanaf juni 2023 gedurende een jaar verkend of de begeleidingsmethode Triple-C geschikt is voor cliënten met NAH++. Dat hebben we gedaan op basis van interviews, meeloopdagen met observaties, literatuurstudie en documentenanalyse. Het was een verkennend vooronderzoek en maakt deel uit van de zgn. experimenteerruimte die we hebben gekregen van de NZA. ‘
Triple-C, wat is dat voor methode?
‘Het is een begeleidingsmethode vanuit de gedachte om zeer kwetsbare mensen op een humane manier zoveel mogelijk het gewone leven te kunnen laten ervaren. Daarbij wordt bij cliënten achterhaald wat hun onvervulde behoeftes zijn en wordt er een betekenisvolle daginvulling ontwikkeld. Daarnaast begeleid je de mensen op basis van onvoorwaardelijkheid. Dat betekent dat je hen niet straft als zij onwenselijk gedag vertonen maar dit gedrag op een andere manier stopt en vervolgens probeert te voorkomen.’
Waarom was dit onderzoek nodig?
‘Op dit moment komen NAH++-cliënten vaak samen met NAH+-cliënten in instellingen te wonen en we komen er steeds meer achter dat dit geen wenselijke situatie is. Cliënten met NAH++ hebben zoveel zorg nodig, dat dit ten koste gaat van de zorg voor hun medebewoners. Ook staat het mentale welzijn van medewerkers onder druk, want cliënten met NAH++ vertonen vaak ernstig probleemgedrag, al praat ik zelf liever over ontregeld gedrag. Ze zijn bedreigend vanuit frustratie en onbegrip. Deze mensen hebben daarin geen keuze. Het is dus aan ons, professionals, om te onderzoeken wat de best passende zorg, en daarmee een draaglijk leven, is voor deze groep.’
En wat is dat, de best passende zorg?
‘Pro Persona, InteraktContour en Siza zijn al langere tijd bezig om een woonzorgvoorziening te organiseren, uitsluitend voor NAH++-cliënten. Bij expertisecentrum Neuropsychiatrie Winkler is een stuk grond beschikbaar voor een locatie waar in eerste instantie 16 mensen met NAH++ komen te wonen en Triple-C begeleiding zullen ontvangen. Dit wordt een zgn. ‘last resort’-woonvoorziening, waar deze groep de rest van hun leven gaat wonen. Voordat het zover is zijn we misschien een paar jaar verder. Iedereen die is betrokken bij deze doelgroep voelt de noodzaak voor deze specialistische zorg, hoewel het een grote uitdaging gaat worden.’
Een uitdaging op welke manier?
‘Ten eerste wordt het een hele klus om betekenisvolle dagbesteding te organiseren voor alle bewoners, vanuit de Triple-C-gedachte. Maar ook als dat gaat lukken, is het begeleiden van mensen met NAH++ teamwerk met flinke risico’s. Dus wat ook uit ons onderzoek blijkt, is dat het van essentieel belang is dat de zorgprofessionals goed opgeleid en voorbereid zijn voor deze doelgroep. Het vraagt specifieke kennis en vaardigheden. Bovendien is het belangrijk dat de zorgprofessionals zich langere tijd willen verbinden aan deze doelgroep op. Zoveel mogelijk voorspelbaarheid is namelijk belangrijk voor deze groep. Dus vind maar eens goede zorgprofessionals met kennis van NAH++ die deze taak op zich willen nemen, dat is niet zomaar even geregeld. En uiteraard is de bekostiging van dit type zorg ook een behoorlijk vraagstuk. Maar hoewel de uitdagingen groot zijn, blijkt uit het vooronderzoek dat dit kan werken.’
Er ligt nu een mooi verkennend onderzoek, maar hoe gaat het nu verder?
‘Er is draagvlak voor het toepassen van een aangepast Triple-C voor cliënten met NAH++, mits er rekening wordt gehouden met belangrijke randvoorwaarden om het te laten slagen. En daarnaast heeft dit vooronderzoek een voorstel voor een nieuwe definitie voor NAH++ opgeleverd en gaan we over tot de omschrijving zorg voor mensen met NAH+ met een beveiligingsvraagstuk. Deze gaan we dit najaar verder aanscherpen en hopelijk definitief maken, onder andere tijdens het project Samen Wegen. De volgende stap is een effectonderzoek, waarbij we willen onderzoeken wat het effect is van Triple-C-begeleiding op mensen met NAH++.´
Het hele onderzoek lezen?
Bekijk het Triple-C in de context van NAH++. Het rapport downloaden kan via de drie puntjes.